Als zelfstandig aannemer in België bouw je niet alleen huizen, maar ook een complex juridisch en administratief kader. Drie elementen vragen extra aandacht: erkenning, sociale documenten en aansprakelijkheid.
Erkenning als aannemer
Voor publieke aanbestedingen boven bepaalde drempels heb je een erkenning nodig (FOD Economie). De erkenning gebeurt per categorie (D voor algemene bouw, D1 voor metsel- en betonwerk, P1 voor elektriciteit) en per klasse (omzetbasis). Voor private opdrachten is erkenning meestal niet verplicht, behalve voor specifieke werken zoals gas of elektriciteit (waar een specifieke vakbekwaamheid nodig is).
Aanwezigheidsregistratie en Checkin@Work
Op werven boven 500.000 euro is registratie van alle aanwezigen verplicht (Checkin@Work). Onderaannemers moeten worden aangemeld via de aangifte 30bis. Bij niet-naleving kan de hoofdaannemer hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld voor sociale en fiscale schulden van de onderaannemer.
Tienjarige aansprakelijkheid
De tienjarige aansprakelijkheid (artikel 1792 Burgerlijk Wetboek) maakt je tien jaar lang verantwoordelijk voor stabiliteits- en solidariteitsproblemen. Een verzekering tienjarige aansprakelijkheid is sinds 2018 wettelijk verplicht voor alle nieuwbouw- en zware verbouwingsprojecten waar de woning bestemd is voor bewoning.
BTW-verleggingsregeling
Tussen aannemer en onderaannemer geldt de BTW-verleggingsregeling: geen BTW op je factuur, de hoofdaannemer rekent ze zelf af. Vergeet de vermelding “Btw verlegd” niet — bij ontbreken kan de fiscus alsnog 21% naheffen op de aannemer. Voor renovaties van woningen ouder dan 10 jaar geldt 6% BTW (rechtstreeks naar de eindklant), op voorwaarde dat het FAVV-attest correct ingevuld is.